Pagina 1(4) 

Karlshamn – Karel’s Haven

In 1658, een maand nadat Blekinge aan Zweden was overgedragen bracht koning Karel X Gustaaf een officieel bezoek aan het dorpje Bodekull. De koning beschreef zijn bezoek in een brief aan admiraal Wrangels als volgt: ‘De haven van Bodekul is uitermate geschikt voor houttransport’.

Tien jaar later werden aan de haven stadsrechten verleend, alsmede werd er een scheepswerf gebouwd en werd het naar de koning vernoemd – de haven van Karel. Tegenwoordig wonen en werken ongeveer 30.000 mensen in de gemeente Karlshamn, de op één na grootste gemeente van Blekinge. Koning Karel X Gustaaf was waarschijnlijk van plan om Karlshamn als marinebasis te gaan gebruiken, maar in 1680 werd besloten om voor Karlskrona te kiezen. Op een kleine vergoeding van de staat na, waren de inwoners van Karlshamn gedwongen om voor zichzelf te zorgen.  De industrie in het gebied groeide en het ging de kooplieden erg voor de wind.

Er loopt een weg van Svängsta, de Holländarevägen genaamd, aangelegd in de 17e eeuw die gebruikt werd voor het transport van goederen van en naar het industriegebied van Småland. Je kunt nog steeds de oorspronkelijke weg volgen helemaal van Svängsta naar het noorden, alhoewel hij wel aanzienlijk gemoderniseerd is sinds die tijd.

De werkplaats van de duivel

Honderd jaar geleden werd Karlshamn hoogstwaarschijnlijk gezien als de werkplaats van de duivel, aangezien de stad verantwoordelijk was voor de productie van alcoholische dranken, punch, tabak en snuiftabak. Gedurende de negentiende eeuw was één van de drukkers verantwoordelijk voor het maken van bijna alle kaartspellen in Zweden. Het stadsplan werd in de 17e eeuw ontworpen en de gebouwen hebben de juiste verhoudingen.

Het scheepsmuseum bevindt zich in het centrum van de stad en is zeker de moeite van een bezoek waard. Het oude Asschierska huset uit de 17e e eeuw is een goed voorbeeld van een oud terrashuisje. Dit was eens het stadhuis van Karlshamn. Het is een prachtig huis met een vakwerk gevel, gelegen op een steenworp afstand van de kerk.

Men veronderstelt dat de kerk van Karl Gustaaf is ontworpen door de veel getalenteerde Erik Dahlberg en er worden audio-rondleidingen met een gids georganiseerd.

De gebouwen werden in 1763 weder opgebouwd nadat een brand het merendeel van de oude houten bouwwerken had verwoest. Het schijnt dat nagenoeg alle steden in Blekinge hetzelfde lot hebben ondergaan. De houten huizen in Karlshamn zijn anders dan de huizen in andere steden. De voordeur bevindt zich in het midden en wordt omgeven door twee grote houten zuilen die in elkaar afstekende kleuren geverfd zijn.

Een goed voorbeeld van dit type huis is het huis aan de Drottninggatan straat, waar Alice Tegnér als kind woonde. Het Hoppet Hotel dat in de roman ‘Utvandrarna’ – De emigranten - van Wilhelm Moberg beschreven werd, is ook nog een goed voorbeeld hiervan.

Het cultureel centrum van Karlshamn

De historische gebouwen van Karlshamn zijn goed bewaard gebleven en het Cultureel Centrum biedt een aantal interessante attracties. De Zweedse punchfabriek, de zilversmederij, de kunstgalerij, het atelier van de boekdrukker en de koopmanshuizen. Één van de schitterendste handelshuizen voor antiek in Zweden is gelegen in de Skottsbergska gården. De gebouwen dateren uit de 18e eeuw en in de kelders kun je zien hoe een bedrijf 200 jaar geleden gerund werd

De begane grond en de eerste verdieping werden gebruikt voor huisvesting van de zakenlieden; de winkels, opslagplaatsen en stallen bevonden zich naast de Mieån rivier die onderaan de tuin stroomt.

In het museum bevinden zich collecties van zowel de vis- als de scheepsindustrie, alsmede een gedeelte waar hulde gebracht wordt aan de nagedachtenis van Alice Tegnér. Holländarhuset is een buitengewoon exemplaar van een huis uit de jaren 1600.

De kunstgalerij bevindt zich in een oude voorraadschuur en er is een permanente tentoonstelling van schilderijen uit de jaren veertig.

Wereldberoemde punch

Het Zweedse Punch museum is ook een interessante plaats om te bezoeken en bevat collecties van één van de twee grootste fabrieken waar hier in de 19e eeuw punch werd gemaakt.

De Von Bergen Punch was zo populair dat het over de gehele wereld werd geëxporteerd en het bedrijf breidde zich uit naar Denemarken, Duitsland en Finland. Met trots wordt wel beweerd dat de vraag naar deze punch zo groot is dat het bedrijf morgen weer de productie zou kunnen hervatten. We zullen echter nooit te weten komen, of dit waar is. In het tabakspakhuis kun je zien hoe sigaren en snuiftabak gemaakt werden in de tijd dat er tabak werd geteeld in dit gebied. Tijdens de  18e eeuw waren er ongeveer 40 tabaksfabrieken in de regio Karlshamn.

De Traditionele Haven

Wilhelm Moberg schreef in zijn boeken over de Zweedse emigranten die naar Amerika gingen en een groot aantal mensen verliet Zweden vanuit Karlshamn. Het bekende beeldhouwwerk van Axel Lossen stelt  de hoofdfiguren Karl-Oskar en Kristina voor, die uitkijken over de zee alvorens ze aan hun avontuur beginnen. In het nabijgelegen park kun je het 300 jaar oude vissershuisje bezoeken, dat tijdens de zomer voor bezoekers geopend is. Het geeft je een echte voorstelling over het leven van de vissersgemeenschap in de 17e eeuw.

De oude haven van Karlshamn ligt aan de monding van de Mieån rivier, hetgeen verklaart waarom de straat Ågatan (rivierstraat) heet.

Als je langs de kade loopt kom je bij het Carlsham Hotel en de vertrekplaats van de veerboot, vanwaar je een bootreisje kunt maken. De Ölhallen, oftewel Bierhal, ligt ook aan de kade en getuigt van de stijl uit de jaren 30. Het menu is typisch Zweeds.

Talrijke visexpedities vertrekken vanuit de haven en in het bijzonder de expedities naar de baai van Pukavik zijn ontzettend populair geworden. 

Jeugdherberg

Één van de gezelligste jeugdherbergen in Blekinge kun je vinden in Karlshamn. Het is centraal gelegen aan de Surbrunnsvägen naast de beroemde door kinderen ontworpen Kulbrunnen speelplaats. Alle kamers in de jeugdherberg hebben een eigen WC en douche. Dichtbij de haven is ook nog een andere jeugdherberg, genaamd ‘Hamnens youth hostel’, een iets kleiner maar gezellig alternatief.

Pagina 2